Eski coğrafyacıların Küçük Asya dedikleri Anadolu, coğrafik konumu nedeniyle birçok medeniyete sahne olmuş ve uygun ekolojisinde yüzlerce bitki türü yetiştirilmiştir. Tarihte Anadolu’ya sahip olmak için yüzlerce savaş yapılmış ve milyonlarca insan bu topraklar uğruna can vermiştir.

Doğu Anadolu Bölgesinin Fırat Havzası’nda yer alan Malatya’nın ilk bakışta diğer Anadolu şehirlerinden pek fazla bir farkı bulunmamaktadır. Ancak halkının “mişmiş” dediği kayısı ağacı, en iyi bu topraklarda yetişmekte, kurutulan meyveleri dünyanın birçok yerine ihraç edilmektedir. Malatya, sahip olduğu nefis kayısı çeşitleriyle, geçmişte kazandığı ününü bugün de devam ettirmektedir.
 
Burada yazılanlar,   Anadolu’nun uzak bir köşesinde, kendine özgü kimliği olan bir taşra şehrinin hikayesidir. Ya da biraz Mişmiş’in, biraz da Mişmişistan’ın hikayesi. 

(Yukarıda başlık yaptığım cümle, Stalin Devri kurbanı şair Çolpan’a aittir)

(Bu yazı, İstiklal Gazetesinin  Şubat 2007 Tarihli, 31. Sayısında basılmıştır)

İnsan ve hayat…Bir zaman sonra birbirini terk eden ikili. Hayatın tüm basamaklarında şairlere, yazarlara konu olan ölüm teması, sanat dünyasında en çok ele alınan konulardandır. İnsanoğlu yaşamak ister, yaşlılık kapıyı çalıncaya kadar. Her şeyin değeri azaldıkça artmakta. Hayatın anlam kazanması, bitişe doğru başlamakta. Bitmeye yüz tutan hayat ve gittikçe artan yaşama bağlılık.

Cahit Sıtkı şiirlerinde yaşayamamanın, hayatı doyasıya özümseyememenin vermiş olduğu hüzün vardır, yaşama sevincine insanları davet ederken ölümü unutmamaları şartıyla.“Cahit Sıtkı” denince akla gelen ölümdür, ölümden duyulan acının ruha yansımasıdır:

Bir köşeye mahzun çekilen için, / Yemekten içmekten kesilen için/  Sensiz uykuyu haram bilen için / Ayrılık ölümün diğer ismidir.

Sus dedi babaannesi
Ne çok gürültü böyle
Görenler de ne var ne oluyor sanacak
Ay susturun şunu kafam patlayacak
Sabah sabah çıldırtacaksın beni
Kalkarsam eğer / ah kalkabilsem
Bir güzel benzetirim ki seni
Sus dedi babaannesi

Gel demedi babaannesi. Gel yanıma bir tanem, ciğerimin köşesi. Ne de yakışmış sana beyaz gömlek, lacivert ceket. Belli büyük adam olacağın. Cicili elbiselerine bakın hele. Aman ne de yakışmış, ne de güzel olmuşsun. Bir de büyüyünce görün şunu. Gel yanıma yavrum daha yaklaş. Demedi babaannesi.

Ey ölüm, hep yükselen değer kalmanı isteyenlerin memleketinde “vatan, şehit, özgürlük”le süslenmiş kapanının, cazibesine kapılan gençler nasıl da tertemiz, nasıl da günahsız.

Bu satırları, acılar, hüzünler yüklü tarihine karşın her daim umudu, direnci diri tutan, iyimserlikler kenti Diyarbekir’den yazıyorum. Sevgili Şeyhmus ağabeyin  (Şeyhmus Diken) imlediği gibi “Sırlarını Surlarına Fısıldayan Şehir”dir Diyarbekir. Surlarındaki her bir kara granit taşında zamanın ahı, ha desen çatlayacak sınıra ermiş sabrı ve kent kıyılarında kadim zamandan beri aynı dilin ezgisini fısıldayarak akan Dicle’nin ısrarı, ovanın direnci, bakır ve krom dağlarının çetin duruşu ve sur diplerinin tenekeden barakalara yayılan yoksulluk, çıplak hakikatiyle Diyarbekir… Huyela, mağrur bir memleketin sergerde başkenti…

Kavgamın, sevdamın ve de hüznümün omuzdaşı Diyarbekir…

Mezopotamya Sosyal Formu etkinlikleri çerçevesinde düzenlenen “Kadın ve Medya” konulu panele katılmak için, kadim kentlerle akran Diyarbekir’deyim.

“Bozulduğu zaman insandan daha çok korkunç bir yaratık yoktur.”

                                                                                -Sophokles-

Şimdi size sekiz kişinin adlarını sayacağım; bakalım kaçını tanıyacaksınız; bu saydıklarımın kaçı belleğinizin kıyıcığında kalmıştır?

Sorunun yanıtını kolay verebilmeniz için ipucu olarak bu kişilerin unvanlarını da adlarıyla birlikte sunacağım:

Benim gibi aşkı inkâr edebilir yok sayabilir sevebilirsin de[1]. Saçmalama hakkımızı kullanarak; aşkın "çok ulvi bir duygu" ya da "komik bir şey" olduğunu da söyleyebiliriz[2].

Ama

Benden uzak olsun sensizlik... sen ya, evet sen;

"Sonu olmayan aşkı" için "en sevenini" öldüresiye yoran, kahredercesine yalnız bırakan sen...

Sana aşk diye azap sunmayı hazırlayan biri için beni kasırgalarla tarumar eden sen, Hayatında sana en uzak, en yabancı ve en "garip" olan biri için seni "kutsayanı" gözlerinin aymazlık narında cayır cayır yakan sen...

Belki her şehirde olduğu gibi en değerli, en güzel yerler ordu evlerine, lojmanlarına, komutanlıklarına  tahsis eylendiğinden, önünden her geçişte  genç kızlara “asker biriyle evlenmeli”yi düşündüren  şehrinizde de,  yapılabilecek iki üç aktiviteden birine;  ünlü markaların  Nuxx, Zara, Aldo, …., Sephora, GAP vb. sıralandığı, koca bir mahalleyi andıran “alışveriş merkezini gezme”ye katılmak üzere ayaklanmışsınızdır.

Kaldırımda yürürken, yarısı sararmış bir yaprakla birlikte kafasına “patanak” düşüp canını yaktığından annenize onca laf, sizeyse mevsimin buğulu sonbahar olduğunu fark ettiren asfalt üzerindeki onlarca  at kestaneleridir.

Umut hala kendine kefen biçmekte saçlarımda… Acıdan yeşertmeye çalıştığım tomurcuk isyan çığlıkları döküyor toprağına…

Bedava diye kurduğum hayallerin pahası biçilemiyor sıra bana gelince. Uzaklarda küçük bir ceylan doğarken penceremde kargalar ölüyor.

Korkuyorum kapıyı açmaya. Her aralayışımda zifiri siluetler doluşuyor içeri. Lanet okuyorlar ellerime. Kem gözlerini yüzümde gezdiriyorlar. Kulaklarımı tırmalıyor bağırtıları. Tamda ramak kala aydınlığa çelmesini yiyorum Dehak’ların.

Şafak söküyor ama bu kez saçlarımı. Seferini tamamlamış dönerken sevda, ölümümü besledi süslü yanlarıyla. Ayaklarım dolanıyor, sessizliğin üzerine kapaklanıyorum. Bıçak harfler kesiyor yollarımı her gün. Yüzümü avutmuyor hiçbir kucak. Kenarda tutuşan yastık gizlemiyor gözyaşlarımı.